Sau khi sáp nhập, Cần Giờ và Vũng Tàu nổi lên như “cực phát triển” mới của TP.HCM, hội tụ đầy đủ tiềm năng về du lịch, cảng biển và đô thị ven biển. Để hiện thực hóa chiến lược này, loạt dự án hạ tầng quy mô lớn – từ cầu vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu, tuyến metro, đường ven biển đến cụm cảng Cái Mép – Thị Vải – đang được nghiên cứu triển khai. Sự xuất hiện của hành lang ven biển mới không chỉ rút ngắn khoảng cách mà còn tạo động lực bứt phá cho kinh tế biển, logistics và dịch vụ quốc tế của TP.HCM.
Kết nối hạ tầng chìa khóa mở hành lang ven biển mới
Cần Giờ sau khi về chung một nhà với TP.HCM và Vũng Tàu được ví như “bản lề” kết nối hai vùng kinh tế biển trọng điểm. Cử tri TP.HCM nhiều lần kiến nghị Chính phủ sớm đầu tư hệ thống giao thông đồng bộ, trong đó có cảng trung chuyển quốc tế Cái Mép – Thị Vải, cầu vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu và tuyến đường sắt tốc độ cao.
Bộ Xây dựng đã có phản hồi: cầu vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu thuộc thẩm quyền TP.HCM quản lý và cần được cập nhật vào quy hoạch thành phố sau sáp nhập. Đây sẽ là dự án trọng điểm có ý nghĩa trong việc kết nối và định hình chiến lược phát triển toàn vùng.
Song song với đó, hàng loạt tuyến đường sắt đã được đưa vào quy hoạch: Bắc – Nam tốc độ cao, TP.HCM – Lộc Ninh, Biên Hòa – Vũng Tàu, Thủ Thiêm – Long Thành. Sự đồng bộ của mạng lưới này hứa hẹn tạo ra một “cấu trúc liên thông” hoàn chỉnh, rút ngắn thời gian di chuyển và giảm chi phí logistics.
Loạt dự án lớn định hình diện mạo Cần Giờ mới
Metro từ Quận 7 cũ sang Cần Giờ: bước nhảy vọt trong kết nối đô thị
TP.HCM dự kiến thu hồi hơn 325 ha đất, chi phí đền bù gần 7.500 tỉ đồng để triển khai tuyến metro dài 48,5 km từ Quận 7 (cũ) đến Cần Giờ. Dự án do VinSpeed – công ty thuộc Vingroup chủ đầu tư siêu đô thị lấn biển Vinhomes Green Paradise Cần Giờ – nghiên cứu đầu tư, được kỳ vọng mở ra kỷ nguyên giao thông công cộng tốc độ cao, giảm áp lực cho đường bộ, đồng thời đưa Cần Giờ hòa nhập vào nhịp sống đô thị sôi động.
Trục đường bộ và cầu Cần Giờ
Ngoài metro, một trục đường bộ rộng 40 m nối từ vòng xoay 30.4 đến khu đô thị lấn biển Cần Giờ cũng được quy hoạch. Đặc biệt, cầu Cần Giờ – công trình được mong đợi suốt nhiều năm – đang trong giai đoạn hoàn thiện pháp lý, dự kiến trình cấp thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư ngay trong năm 2025. Khi hoàn thành, cây cầu này sẽ thay thế phà Bình Khánh, biến việc di chuyển từ trung tâm thành phố đến Cần Giờ trở nên thông suốt.
Tuyến đường ven biển dài 941 km – trục kết nối xuyên vùng
Không dừng ở đó, một tuyến đường ven biển dài 941 km đang được nghiên cứu, đi qua 9 tỉnh thành từ Bình Thuận tới Kiên Giang. Với riêng TP.HCM, tuyến đường sẽ băng qua sông Soài Rạp vào Cần Giờ, kết nối cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, cảng Phước An và kéo dài đến cao tốc Bến Lức – Long Thành. Đây là trục giao thông liên vùng quan trọng, gắn kết TP.HCM với đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và khu vực Đông Nam Bộ.
Cầu vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu: rút ngắn khoảng cách, mở rộng không gian phát triển
Ý tưởng đã hình thành từ lâu
Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) từng nhiều lần kiến nghị xây dựng cầu vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu và đưa dự án này vào quy hoạch phát triển thành phố đến năm 2060. Theo đề xuất, cây cầu dài khoảng 17 km, tĩnh không gần 56 m để tàu biển quốc tế có thể qua lại. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, nhấn mạnh: “Thiếu cầu vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu sẽ là sự lãng phí lớn”.
Hiệu quả rút ngắn quãng đường
Thực tế, hiện nay từ Cần Giờ nhìn thấy Vũng Tàu nhưng muốn sang phải đi vòng lên Nhà Bè, Long Thành rồi xuống Bà Rịa – Vũng Tàu, quãng đường mất nhiều giờ. Nếu có cầu vượt biển, hành trình chỉ còn 1/9 – 1/10 quãng đường. Tương tự, từ Mỹ Tho đi Vũng Tàu hiện mất hơn 200 km, nhưng nếu đi tắt qua Cần Giờ chỉ còn 80 km, giúp tiết kiệm 60% thời gian và chi phí vận tải.
Kỹ sư Vũ Đức Thắng cho rằng cầu vượt biển là “đường đi tắt” chiến lược, giúp giảm áp lực cho các tuyến vành đai, giảm lưu lượng xe băng qua rừng ngập mặn, bảo vệ môi trường sinh thái, đồng thời thúc đẩy chuỗi đô thị vệ tinh Vũng Tàu – Cần Giờ – Gò Công – Mỹ Tho.
Cụm cảng Cái Mép – Cần Giờ: trung tâm hàng hải quốc tế trong tương lai
Cái Mép – Thị Vải: cảng cửa ngõ quốc tế
Theo Bộ Xây dựng, khu bến Cái Mép (gồm Cái Mép Hạ và Cái Mép Hạ hạ lưu) được quy hoạch thành cảng cửa ngõ, trung chuyển quốc tế, có khả năng đón tàu container đến 24.000 TEU và tàu hàng lỏng, khí tới 150.000 tấn. Việc đầu tư sớm đưa vào khai thác các bến cảng này là yêu cầu cấp bách để gia tăng năng lực cạnh tranh.
Cơ hội từ thị trường khu vực
Hiện nay, Campuchia với cảng Sihanoukville chỉ tiếp nhận tàu dưới 50.000 tấn, phần lớn hàng hóa phải trung chuyển qua Singapore hoặc Thái Lan. Mỗi năm, có khoảng 2 triệu TEU hàng hóa như vậy – một con số mà TP.HCM hoàn toàn có thể thu hút về Cái Mép – Thị Vải nhờ vị trí gần hơn và chi phí rẻ hơn. Nếu kết hợp với cảng Cần Giờ trong tương lai, cụm cảng này sẽ trở thành trung tâm logistics, thương mại tự do, động lực tăng trưởng mạnh mẽ của TP.HCM.
Dư địa phát triển khổng lồ
Hiện sản lượng thông quan cảng biển TP.HCM đạt khoảng 7 triệu TEU/năm, trong khi Cái Mép – Thị Vải cũng tương đương. Sau sáp nhập, tổng sản lượng đạt 14 triệu TEU và dự kiến tăng lên hơn 26 triệu TEU vào năm 2030. Khi hoàn thiện kết nối hạ tầng đa phương thức (đường bộ, đường thủy, hàng không), TP.HCM có thể trở thành “hub” hàng hải quốc tế của khu vực.
Nút giao Rừng Sác – cao tốc Bến Lức – Long Thành: mảnh ghép hạ tầng quan trọng
Bên cạnh các dự án lớn, TP.HCM còn dự kiến đầu tư gần 3.000 tỉ đồng cho nút giao khác mức giữa cao tốc Bến Lức – Long Thành và đường Rừng Sác. Dự án sẽ bao gồm 2 hầm chui dài 610 m, bề rộng 10 m, cùng việc mở rộng cao tốc lên 8 làn xe. Đây là mảnh ghép quan trọng giúp tăng cường năng lực khai thác cao tốc, đồng thời kết nối trực tiếp về phía Cần Giờ, tạo điều kiện thuận lợi cho cầu Cần Giờ và các dự án ven biển.
Hành lang ven biển đòn bẩy cho kỷ nguyên kinh tế biển của TP.HCM
Với cầu Cần Giờ – Vũng Tàu, tuyến metro, đường ven biển 941 km, cùng cụm cảng trung chuyển quốc tế Cái Mép – Cần Giờ, TP.HCM đang đứng trước cơ hội vàng để trở thành trung tâm hàng hải, logistics và dịch vụ cao cấp của khu vực. Không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển, giảm chi phí logistics, hành lang ven biển mới còn góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, giãn dân ra ngoại vi và thúc đẩy chuỗi đô thị vệ tinh ven biển.
Trong bối cảnh TP.HCM bước vào kỷ nguyên tiến ra biển, những dự án hạ tầng này sẽ là nền tảng chiến lược giúp thành phố hội nhập sâu hơn với dòng chảy kinh tế toàn cầu, đồng thời nâng tầm vị thế trên bản đồ quốc tế.
